Strona główna - Rok Kultury Niezależnej


Polska Pieta

Jednym z częstych motywów prezentowanych podczas wystaw plastyki niezależnej była postać Maryi. Pieta jest częstym motywem ikonografii chrześcijańskiej. Jej początki sięgają czasów średniowiecza, gdy powstała jako liturgiczny dramat łaciński przedstawiany w Wielki Piątek w kościołach. Misteria pasyjne tłumaczone na języki narodowe stały się popularne w Polsce w XV wieku. Zawierały w sobie nie tylko element żałoby, opłakiwania, smutku i bólu Matki po stracie dziecka ale także element nadziei – śmierć Syna nie poszła na marne, gdyż nastąpi zmartwychwstanie. Ten wątek literacki podejmowany był przez sztuki wizualne. Symbolika Piety zawierała wiele możliwości interpretacyjnych dlatego też postać Maryi była częstym motywem w ekspozycjach sztuki niezależnej.

Do pierwszych wystaw maryjnych należał zorganizowany przez Duszpasterstwo Środowisk Twórczych w kościele Nawiedzenia NMP w Warszawie pokaz projektów plakatów nawiązujących do rocznicy 600–lecia obecności Obrazu Bogurodzicy na Jasnej Górze. We wstępie do katalogu wystawy czytamy: „Warto podkreślić, że w blisko stuletnich dziejach polskiego plakatu treści religijne, z nader nielicznymi wyjątkami, były nieobecne. Dotyczy to nawet dwudziestolecia międzywojennego, kiedy mocniej splatały się losy sztuki współczesnej i inspiracji religijnej. Można więc zaryzykować stwierdzenie, że podobnie jak w latach 1980-1981 narodził się plakat społeczny wyrażający intencje ludu, tak i obecnie, w podobnym klimacie emocjonalnym, wyłania się nowy obszar aspiracji duchowych człowieka przez sztukę plakatu”.

Inną – jedną z najbardziej udanych ekspozycji – była wystawa „Polska Pieta”, dedykowana Poznańskiemu Czerwcowi 1956, zorganizowana w Kościele Matki Boskiej Bolesnej w Poznaniu przez Jerzego Brukwickiego; architekturę wystawy projektował Aleksander Kuczma, funkcję komisarza pełnił Juliusz Kowalski.

W tytule wystawy „Polska Pieta” przymiotnik odgrywa ważną rolę ponieważ służy podkreśleniu związku z najnowszymi dziejami Polski. Sięgając do etymologii tego słowa warto zauważyć, że łacińskie pojęcie pietas oznacza nie tylko opłakiwanie, czy pobożność ale również miłość rodzicielską i miłość ojczyzny. Wystawa cieszyła się wielkim powodzeniem, po Poznaniu prezentowana była we Wrocławiu, Katowicach, Krakowie, Gdańsku i Warszawie.
 

A
A+
A++
Drukuj
PDF
Powiadom znajomego