Strona główna - Rok Kultury Niezależnej


Tydzień z kulturą niezależną w TVP Kultura – 7–11 marca 2011

W okresie od maja 2009 roku do listopada 2010 roku Instytut Pamięci Narodowej realizował projekt edukacyjny „Rok Kultury Niezależnej”. Celem przedsięwzięcia było uświadomienie społeczeństwu skali niezależnych działań w sferze kultury, podejmowanych w dekadzie lat 80., oraz ukazanie – szczególnie młodemu pokoleniu – roli, jaką kultura niezależna odegrała w kształtowaniu postaw czy dokonywaniu wyborów w komunistycznej rzeczywistości.

W ramach projektu IPN we współpracy z Piotrem Śliwowskim i Martą Dzido przygotował projekt filmowy „Kultura Niezależna w PRL”. Jest to cykl filmów dokumentalnych prezentujący poprzez wypowiedzi świadków i uczestników ruchu kontrkultury dorobek każdej z dziedzin kultury niezależnej. Całości dopełniają bogate materiały archiwalne pochodzące z kronik filmowych oraz Archiwum IPN, a także telewizyjne materiały propagandowe, dzienniki telewizyjne, zapisy operacyjne Milicji Obywatelskiej i Służby Bezpieczeństwa. „Kultura Niezależna w PRL” to najbardziej autentyczne świadectwo walki o zachowanie wolności sumienia i myśli oraz próba przywracania pamięci o najważniejszych formach oporu przeciw systemowi i ukazania zaangażowania zarówno elit intelektualnych, jak i zwykłych obywateli w przetrwanie wolnej myśli w czasach, kiedy myśl niepodlegająca kontroli była zakazana.

Od 7 do 11 w TVP Kultura trwała prezentacja filmów o kulturze niezależnej.

  • Poniedziałek, 7 marca, godz.18:00 „Kino Prawdy”

Film „Kino prawdy” jest poświęcony polskim twórcom filmowym i filmom robionym w czasach PRL na przekór systemowi, wbrew panującym w tamtych czasach tendencjom propagandowym.

  • Wtorek, 8 marca, godz.18:00 „Teatr dla wolności”

W filmie poświęconym teatrowi niezależnemu skupiliśmy się na opowieściach najważniejszych uczestników i organizatorów tego ruchu. Naszkicowaliśmy ówczesne środowisko teatralne i mechanizmy jego funkcjonowania. Opowiedzieliśmy historię nie tylko z perspektywy reżyserów i aktorów, ale także widzów, bo to oni w dużej mierze decydowali o tym, czy spektakl danego teatru można uznać za niezależny.

  • Środa, 9 marca, godz. 18:00 „Wolne słowo”

Osią narracyjną filmu dokumentalnego „Wolne słowo” są wypowiedzi pisarzy, którzy publikowali poza cenzurą w czasach PRL, drukarzy, organizatorów niezależnego ruchu wydawniczego oraz czytelników. W filmie staramy się odpowiedzieć na pytanie, czym był „drugi obieg”, w jakich okolicznościach narodziła się jego idea, jak wiele osób uczestniczyło w tym ruchu. Pytamy pisarzy, czym było dla nich publikowanie utworów w „drugim obiegu”, jakie treści sprawiały, że ich książki nie mogły ukazywać się oficjalnie. Jakie konsekwencje niosło za sobą zejście do podziemia literackiego? Dlaczego podjęli taką decyzję?

  • Czwartek, 10 marca, godz.18:00 „Drugi obieg sztuki”

W tym odcinku skupiamy się na opowieściach najważniejszych uczestników i organizatorów drugiego obiegu sztuki: malarzy, grafików, performerów, rzeźbiarzy, fotografików, a także organizatorów tego ruchu i odbiorców sztuki. Rozmawiamy z nimi o tym, w jaki sposób funkcjonowało wówczas środowisko niezależnych artystów plastyków. Jak organizowano wystawy? Co oznaczało i jakie konsekwencje niosło za sobą wejście w drugi obieg sztuki? Jaką rolę w walce o wolność odegrali artyści?

  • Piątek, 11 marca, godz. 18:00 „Kościół oazą wolności”

W odcinku poświęconym Kościołowi chcieliśmy przede wszystkim podkreślić jego rolę w walce o wolność. Dzięki opowieściom ludzi kultury i sztuki oraz księży, którzy aktywnie włączali się w antypaństwową działalność Kościoła, spróbowaliśmy przedstawić historię polskiego Kościoła jako oazy wolnej myśli w czasach PRL. Kościół był w owym czasie nie tylko sojusznikiem odrzucanych przez władze artystów, ale odgrywał znaczącą rolę w kształtowaniu postaw obywatelskich. Miał dzięki temu istotny wpływ na życie polityczne kraju.
 

A
A+
A++
Drukuj
PDF
Powiadom