Strona główna - Rok Kultury Niezależnej


Uroczyste otwarcie wystawy „Papierowa rewolucja. Prasa bezdebitowa w PRL” – Poznań, 16 marca 2010

W ramach ogólnopolskiego projektu edukacyjnego Instytutu Pamięci Narodowej – Rok Kultury Niezależnej w Centrum Kultury Zamek w Poznaniu uroczyście otwarto wystawę  „Papierowa rewolucja. Prasa bezdebitowa w PRL”, przygotowaną przez szczeciński oddział IPN. Wystawę otworzył dyrektor poznańskiego oddziału IPN – dr Rafał Reczek.

Celem wystawy jest ukazanie procesu „odkłamywania” rzeczywistości PRL, jakiej podjął się opozycyjny ruch wydawniczy. Ekspozycja prezentuje masowość działalności wydawniczej opozycji w Polsce, szczególnie w latach 70. i 80. „W systemie komunistycznym władza miała monopol na prasę, która stanowiła jedno z głównych narzędzi indoktrynacji, a zarazem zniewolenia społeczeństwa. Ten monopol miała przełamać podziemna działalność wydawnicza. (...) Nielegalna, bez obowiązującego wówczas debitu, prasa opozycyjna ukazywała się już w latach 70. Drukowały tworzące się wówczas środowiska opozycyjne: Komitet Obrony Robotników (z działającym przy niej wydawnictwem NOWA), Ruch Obrony Praw Człowieka i Obywatela, Studencki Komitet Solidarności czy Ruch Młodej Polski”.

Na planszach wystawy można znaleźć liczne tytuły prasy bezdebitowej zarówno z dzisiejszego województwa zachodniopomorskiego, jak i innych części kraju. Opozycyjną prasę drukowano różnymi technikami: od przepisywania ręcznego (internowani), przez kalkę lub przebitkę na maszynie, metodą sitodruku, na offsecie. Zarówno w proces drukowania, jak i kolportaż zaangażowanych było bardzo wiele osób. Bardzo często praca przy drukowaniu nielegalnej gazetki była szkołą dziennikarstwa, redagowania tekstów. Elementem walki z oficjalna prasą był również rysunek satyryczny. Wiele z nich znalazło się w prasie opozycyjnej.

Ponadto zobaczyć można dokumenty SB z rewizji, wizji lokalnych, przesłuchań osób kolportujących, drukujących i przemycających nielegalne wydawnictwa. Dołączone do wystawy zdjęcia z archiwum IPN przedstawiają skonfiskowany sprzęt drukarski i bibułę, dokumentacje wizji lokalnych, sposoby przemycania książek i czasopism z Zachodu. Prócz materiałów z archiwum IPN na wystawie znalazły się również fotografie z innych ośrodków naukowo-badawczych oraz ze zbiorów prywatnych.

Otwarciu wystawy towarzyszyła prelekcja Przemysława Zwiernika z poznańskiego IPN pt. „Prasa niezależna w latach 1976–1989”. Ilustracją wykładu na temat opozycyjnego ruchu wydawniczego była prezentacja technik poligraficznych używanych w okresie stanu wojennego. m.in. pokaz urządzenia drukarskiego, na którym podczas stanu wojennego drukowano niektóre numery „Pokolenia Walczącego”.

Wystawę można oglądać w Holu Parterowym Centrum Kultury „Zamek” przy ul. Św. Marcin 80/82 w Poznaniu do 31 marca 2010 r.

Wstęp wolny. Serdecznie zapraszamy!
 

A
A+
A++
Drukuj
PDF
Powiadom