Strona główna - Rok Kultury Niezależnej


Konferencja naukowa „Emigracja a środowiska kultury niezależnej w kraju” – Gdańsk 25–26 marca 2010

(wraz z wystawą towarzyszącą „Malarski Exodus. Polscy malarze w Londynie w II poł. XX w.”)

Założenie ogólne:
 
Dwudniowa konferencja naukowa poświęcona przedstawieniu różnorodnych działań środowisk emigracyjnych w Europie Zachodniej i Ameryce Północnej na rzecz wsparcia środowisk kultury niezależnej w Polsce oraz twórców, którzy w latach 80. znaleźli się na obczyźnie. Referaty dotyczyły pomocy udzielanej przez instytucje i organizacje emigracyjne środowiskom kultury w kraju. Szczególnym problemem uwzględnionym w referatach była emigracyjna działalność wydawnicza skierowana do kraju lub informująca środowiska emigracyjne o rozwoju kultury niezależnej w kraju. W programie znalazły się również referaty zaproszonych przedstawicieli organizacji emigracyjnych. Planowane jest wydanie publikacji z tekstami referatów wygłoszonych w czasie konferencji.

Data i miejsce konferencji: 25–26 marca 2010 r., Ratusz Staromiejski w Gdańsku

Organizator: Oddziałowe Biuro Edukacji Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku

Partnerzy: Nadbałtyckie Centrum Kultury, Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność”.
Patron honorowy: Prezydent Miasta Gdańska – Paweł Adamowicz
Patroni medialni: TVP Gdańsk, Radio Gdańsk, portal Trójmiasto.pl

Na konferencję złożyły się 3 bloki tematyczne oraz panel dyskusyjny.

Blok emigracyjny

Referaty i wypowiedzi przedstawicieli środowisk emigracyjnych, prezentacja form i przykładów pomocy udzielanej przez instytucje i organizacje polonijne środowiskom kultury w kraju, w tym prezentacja działalności wydawniczej skierowanej na kraj. Blok został podsumowany dyskusją „Instytucje Emigracji Polskiej i ich wpływ na kulturę niezależną w kraju – metody wsparcia i oddziaływania”, w której wzięli udział goście z zagranicy.

Do bloku emigracyjnego w pierwszym dniu obrad konferencji zaproszono prezesów i dyrektorów instytucji emigracyjnych: Polskiego Instytutu Naukowego w Ameryce, Instytutu Józefa Piłsudskiego w Ameryce, Instytutu Polsko-Skandynawskiego, Biblioteki Polskiej w Londynie, Kongresu Polaków w Szwecji oraz osoby związane z czasopismami ukazującymi się w latach 80. XX w. na emigracji „Polen Nyt” w Danii oraz „Pogląd” w Berlinie Zachodnim.

Zaproszone osoby (m.in.):

• Prof. Tadeusza Gromada – Prezes Polskiego Instytutu Naukowego w Ameryce, historyk, emerytowany profesor New Jersey City University,
• Dr Iwona Drąg-Korga – Dyrektor Instytutu Józefa Piłsudskiego w Ameryce, historyk,, członek Rady Polish American Historical Association,
• Prof. dr hab. Eugenius S. Kruszewski – Prezes Instytutu Polsko-Skandynawskiego w Kopenhadze, profesor Polskiego Uniwersytetu na Obczyźnie w Londynie, członek PTNO,
• Grzegorz Pisarski – Zastępca Kierownika Biblioteki Polskiej w Londynie,
• Michal Bieniasz – Prezes Kongresu Polaków w Szwecji,
• Roman Śmigielski – tłumacz, dziennikarz i działacz polonijny, członek m.in.: Komitetu Poparcia Opozycji Demokratycznej w Polsce, Komitetu "Popieraj Solidarność" w Kopenhadze, Komitetu "Solidarni z Polską",
• Edward Klimczak – tłumacz, wydawca emigracyjnego dwutygodnika "Pogląd" i przewodniczącego "Towarzystwa Solidarność" z Berlina Zachodniego,
• Irena Lasota – politolog, publicystka, dyrektor Institute for Democracy in Eastern Europe (IDEE)
• Ludomir Gardziński-Gąssowski -–Sekretarz Kongresu Polaków w Szwecji, dziennikarz

Blok historyczny

Wpływ emigracji na środowiska kultury niezależnej w kraju, także kwestie wydawnicze. Blok realizowany przez historyków, socjologów, politologów krajowych z Instytutu Pamięci Narodowej, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Instytutu Studiów Politycznych PAN, Biblioteki Gdańskiej Polskiej Akademii Nauk, Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Blok źródłoznawczy

Blok źródłoznawczy, realizowany przez historyków, bibliotekarzy i archiwistów, dotyczył możliwości badań źródłowych nad poruszaną w ramach konferencji tematyką. Referaty połączyły wiedzę dotyczącą rozmieszczenia archiwaliów i czasopism związanych z badaniami nad wpływem emigracji na rozwój kultury niezależnej w kraju. W bloku wzięli udział przedstawiciele Biblioteki Narodowej w Warszawie, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Gabinetu Książki i Prasy Polskiej w Niemczech z siedzibą w Opolu, Biblioteki Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie. Blok zakończyła prezentacja Cyfrowego Archiwum Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” w Gdańsku.

Konferencji towarzyszyła zorganizowana przez Nadbałtyckie Centrum Kultury wystawa „Malarski Exodus. Polscy malarze w Londynie w II połowie XX wieku” (kurator Anna Zalewska), prezentowana od 11 marca do 12 kwietnia br. w Ratuszu Staromiejskim w Gdańsku. Na wystawę składa się 20 prac malarskich oraz rysunków autorstwa 10 wybitnych przedstawicieli środowiska londyńskiego. Są to prace zróżnicowane pod każdym względem – formalnie, tematycznie, odzwierciedlające kalejdoskop osobowości artystycznych, jakie tworzyły to środowisko. Większość z prezentowanych artystów, pomimo stałego pobytu w Anglii, wystawiała za życia swoje prace w kraju, co było wyrazem żywych związków z ojczyzną. Wszystkie prezentowane na wystawie prace pochodzą z kolekcji Archiwum Emigracji w Toruniu oraz Muzeum Uniwersyteckiego w Toruniu.

  • Plakaty i okładki niektórych z czasopism wydawanych na emigracji

  • Ze zbiorów Archiwum KK NSZZ Solidarność
  • Ze zbiorów Archiwum KK NSZZ Solidarność
  • Ze zbiorów Archiwum KK NSZZ Solidarność
  • Ze zbiorów Biblioteki Polskiej w Londynie
  • Ze zbiorów Biblioteki Polskiej w Londynie
  • Ze zbiorów Biblioteki Polskiej w Londynie
  • Ze zbiorów Instytutu Teatralnego w Warszawie
  • Ze zbiorów Instytutu Teatralnego w Warszawie
  • Z Archiwum Komisji Krajowej NSZZ Solidarność
  • Z Archiwum Komisji Krajowej NSZZ Solidarność
  • Z Archiwum Komisji Krajowej NSZZ Solidarność
  • Ze zbiorów Królewskiego Archiwum w Kopenhadze
  • Ze zbiorów Archiwum KK NSZZ Solidarność
  • Ze zbiorów Archiwum KK NSZZ Solidarność
  • Ze zbiorów Archiwum KK NSZZ Solidarność
  • Zdjęcia z konferencji

A
A+
A++
Drukuj
PDF
Powiadom