Strona główna - Rok Kultury Niezależnej


Sesja popularnonaukowa „Kościół a kultura niezależna w latach 80.” – Katowice 21 stycznia 2010

21 stycznia 2010 r. na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach odbyła się sesja popularnonaukowa „Kościół a kultura niezależna w latach 80.”, zorganizowana w ramach projektu edukacyjnego Instytutu Pamięci Narodowej – Rok Kultury Niezależnej. Organizatorami sesji były: katowicki oddział Instytutu Pamięci Narodowej, Zakład Teologii Patrystycznej i Historii Kościoła Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, Muzeum Archidiecezjalne w Katowicach oraz Biblioteka Teologiczna Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

Sesję rozpoczęła prezentacja multimedialna dr Łucji Marek, ukazująca najważniejsze inicjatywy kulturalne zrealizowane przez polskich artystów na terenie obiektów kościelnych w latach osiemdziesiątych ubiegłego stulecia.

W dalszej części spotkania odbył się panel dyskusyjny, w którym uczestniczyli: prof. Maciej Bieniasz, prof. Julian Gembalski, prof. Roman Kalarus, Bogusław Kierc, Andrzej Makowiecki, ks. dr Stanisław Puchała, Józef Skrzek oraz prof. Jerzy Wuttke. Moderatorem dyskusji był ks. prof. Jerzy Myszor z Wydziału Teologicznego UŚ, który mówił m.in. o tym, że Kościół był jedną z niewielu przestrzeni, w której artyści mogli tworzyć. „Kultura zawsze była obecna w Kościele. W PRL katolicy nie mogli publicznie wyrażać swoich wartości, dlatego poezja, muzyka teatr pojawiły się w świątyniach” – tłumaczył ks. dr Stanisław Puchała.

Pozostali uczestnicy dyskusji podkreślili również rolę Jana Pawła II w rozwoju kultury niezależnej. Zdaniem prof. Macieja Bieniasza swoistym bodźcem dla rozwoju kultury niezależnej w Kościele katolickim był rok 1978 r., gdy papieżem został Karol Wojtyła. Również Józef Skrzek zaznaczył: „Pontyfikat Jana Pawła II sprawił, że zacząłem rozumieć, jak istotne sprawy dzieją się wokół mnie. Wiedziałem, że nie mogę wyjechać do Londynu czy Los Angeles, bo muszę zostać na tej ziemi. W latach 80. na Śląsku działy się rzeczy wielkie i do dziś mam wielką radość, że mogłem w tym uczestniczyć”.

W ocenie prof. Juliana Gembalskiego współpraca muzyków z Kościołem w latach PRL rozpropagowała wartościową muzykę wśród społeczności regionu. Niezależne koncerty w kościołach, przyciągały jego zdaniem dużo większe tłumy słuchaczy niż te, które były wówczas organizowane w salach filharmonicznych.

Andrzej Makowiecki mówił m.in. o trudnościach, na jakie napotkał teatr w kontaktach z niektórymi przedstawicielami Kościoła, gdy opadły pierwsze emocje. Z żalem stwierdził, że z dzisiejszej perspektywy „Troszkę przegraliśmy tę wojnę o ducha, zwłaszcza młodego pokolenia”.

Prof. Jerzy Wuttke wspominał działalność Śląskiej Sceny Słowa Polskiego. Opowiedział też o współpracy z aktorami, którzy stopniowo „przejmowali się treściami” tekstów, które wygłaszali. Przypomniał m.in., że jeden ze spektakli już wówczas poświęcony był ochronie życia człowieka od chwili poczęcia. Ks. Stanisław Puchała zwrócił uwagę, że kultura niezależna w przestrzeni kościelnej rodziła się już w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych ubiegłego stulecia, a owoce tamtych działań zbieramy do dziś. „Artyści przyszli do Kościoła, bo w nim w większości byli, czuli z Kościołem, a dodatkowo przyciągnęli wielu tych, którzy mieli w tej sferze problemy. Nie chodziło tylko o miejsce i przestrzeń” – podkreślił ks. Puchała.

Sesji towarzyszyły wystawy prezentowane na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach przy ul. Jordana 18 (można je jeszcze oglądać do 4 lutego 2010 r.). Na wystawę „Kościół na Górnym Śląsku a sztuka niezależna” składają się: fotografie, katalogi wystaw, foldery oraz dokumenty życia społecznego lat 80. Zaprezentowano również wystawę oryginalnych plakatów z lat 80., promujących wydarzenia kulturalne, które miały miejsce w górnośląskich kościołach i instytucjach kościelnych.

Konferencja spotkała się z dużym zainteresowaniem wśród studentów, była też okazją do spotkania po latach wielu osób zaangażowanych w „kulturę niezależną”. Informacja na temat sesji ukazała się w wielu mediach lokalnych i kościelnych (Radio eM, Radio Plus, Radio Piekary, Radio Katowice, Strona internetowa Konferencji Episkopatu Polski, Strona internetowa Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, Portalu katowice.eu, PAP Katowice, Portalu historia.pap.pl, Portalu Jemy.katowice.pl, Portalu Parafie.zgora.eu, Portal espinacz.pl, TVP Katowice, naszemiasto.pl, Polska Dziennik Zachodni, KAI, wiara.pl).

A
A+
A++
Drukuj
PDF
Powiadom