Strona główna - Rok Kultury Niezależnej


Fotografia polska lat 80.

W drugą rocznicę podpisania porozumień sierpniowych władza komunistyczna zabiła kilku manifestantów w Lubinie
W drugą rocznicę podpisania porozumień sierpniowych władza komunistyczna zabiła kilku manifestantów w Lubinie
To nie jest kadr z filmu Barei. Tak naprawdę nierzadko wyglądały sklepy w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych
To nie jest kadr z filmu Barei. Tak naprawdę nierzadko wyglądały sklepy w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych
Armatek wodnych milicja używała przy każdej demonstracji
Armatek wodnych milicja używała przy każdej demonstracji

Fotografia polska lat 80. niewątpliwie wywodzi swój rodowód z poprzedniej dekady. Epoka lat 70. kończy się w Polsce w 1980/1981 roku. W dziejach politycznych cezurą są strajki w sierpniu 1980 roku i legalizacja "Solidarności" w roku następnym. W fotografii zakończeniem lat 70. była wystawa "70-80 nowe zjawiska w sztuce polskiej lat siedemdziesiątych" w Sopocie w 1981 roku i I Ogólnopolski Przegląd Fotografii Socjologicznej w 1980 roku w Bielsku-Białej. W Łodzi zorganizowano międzynarodową wystawę pt. "Konstrukcja w procesie", mającą na celu podsumowanie sztuki lat 70.

Stan wojenny

Okres stanu wojennego zapoczątkował twórczość innego rodzaju. Sytuacja polityczna zmusiła artystów polskich do działań prywatnych, undergroundowych, do odcięcia się od oficjalnego życia artystycznego, z czym związany był bojkot państwowych galerii. Jednak kilka galerii działało z dużym powodzeniem, w tym fotograficznych, do których zasady bojkotu się nie odnosiły. W 2. połowie lat 80. środowisko fotograficzne w większości wystawia i działa oficjalnie, w przeciwieństwie do plastycznego. A jednak w roku 1988 dwie duże wystawy "Arsenał '88" i "Świeżo malowane" bardzo wiele straciły z powodu niewzięcia w nich udziału wielu wybitnych młodych artystów.

Stan wojenny był nie tylko szokiem dla społeczeństwa polskiego, lecz także cezurą w dziejach sztuki. Wiele galerii musiało na zawsze przestać działać (np. GN w Gdańsku, kierowana przez L. Brogowskiego, Jaszczurowa Galeria Fotografii A. Rzepeckiego w Krakowie czy prowadzona przez A. Lachowicza PERMAFO we Wrocławiu). Sytuacja polityczna i jej skutki doprowadziły do załamania całego układu sztuki awangardowej (rozwiązanie się najważniejszych grup, wyjazdy za granicę wielu artystów i animatorów życia kulturalnego). Wielu na pewien czas przestało tworzyć. Nowa sytuacja polityczna sprzyjała, niektórych zmuszała do działań prywatnych, poza mecenatem państwowym. Uaktywniło się i powstało wiele prywatnych galerii lub miejsc, gdzie wystawy odbywały się sporadycznie.

Fotografia i artyści posługujący się tym medium pojawili się w obszarze "Kultury Zrzuty", jak i "sztuki przykościelnej" ("sztuki przy Kościele") nazywanej także "sztuką kościelną" czy z odcieniem ironii "sztuką w kruchcie". Bojkot artystyczny nie obejmował niektórych galerii państwowych jak Mała Galeria w Warszawie, BWA w Lublinie czy Konfrontacji Fotograficznych w Gorzowie Wlkp., na których w 1985 roku Janusz Bogucki i Nina Smolarz mówili o "Znaku †". Powrót do normalnego życia artystycznego następował od około 1986 roku, choć do tej pory sytuacja w pełni jeszcze się nie unormowała, tj. nie nastąpił całkowity powrót do swobody twórczej i normalnego życia kulturalnego.

ciąg dalszy...

A
A+
A++
Drukuj
PDF
Powiadom znajomego